Bronisław Świderski


 

Ludzie pierwszych lat niepodległości Leszna

 

ŚWIDERSKI Bronisław (1873-1941), le­karz, społecznik. Urodził się 25 XII w Jaro­cinie, w rodzinie nauczyciela Rocha i Pela­gii z Woźnickich. Miał brata Stanisława (ur. 1869), który był proboszczem w Świerczynie do 1921. Szkołę powszechną oraz gim­nazjum ukończył w Ostrowie Wielkopolskim. Maturę zdał w 1895, po czym podjął studia medyczne. Studiował medycynę na uniwersytetach w Berlinie, Strassburgu, Wrocławiu, Heidelbergu i Giesen. W stycz­niu 1900 uzyskał doktorat medycy­ny, a w marcu tego roku osiedlił się w Lesznie, gdzie pro­wadził praktykę le­karską. W Lesznie, wkrótce po osiedle­niu, rozwinął oży­wioną działalność społeczną niepod­ległościową.     W 1902 przekonał ów­czesne     władze miasta do zorgani­zowania miejskie­go ogrodu zoologicznego, który został usy­tuowany u zbiegu obecnych ulic Poniatowskiego i Berwińskiego. Przed l wojną świa­tową działał m.in. w Towarzystwie Przemy­słowym, będącym pierwszym stowarzysze­niem polskim w Lesznie. Pod koniec wojny brał czynny udział w przygotowaniach do przejęcia władzy w Lesznie z rąk niemiec­kich. W październiku 1918 wszedł w skład Tajnego Komitetu Narodowego, a następ­nie Rady Ludowej, ukonstytuowanej w koń­cu listopada 1918. 6 l 1919 został areszto­wany i wraz z innymi działaczami Rady in­ternowany w Żaganiu. Po uwolnieniu, 5 VIII 1919, wrócił do Leszna i brał udział w pra­cach tajnego komitetu przygotowującego, zgodnie z postanowieniami traktatu wersal­skiego przyłączenie Leszna do państwa pol­skiego. Z jego inicjatywy i przy poparciu fi­nansowym powstało w 1932 czasopismo re­gionalne „Ziemia Leszczyńska". Najbardziej aktywny okres jego działalności przypadł na lata międzywojenne   Był pierwszym leka­rzem powiatowym i naczelnym lekarzem Ubezpieczalni Społecznej. Przez 39 lat peł­nił funkcję naczelnego lekarza szpitala SS Elżbietanek pod wezwaniem św. Józefa w Lesznie, przez lat 10 był prezesem PCK. W 1936 zorganizował własnym sumptem świetlicę dla bezrobotnych. W latach 1920-1 wybudował nad Jeziorem Łoniewskim ośrodek leczniczy „Stanisławówka". Przez 35 lat był członkiem Towarzystwa Przyja­ciół Nauk w Poznaniu. Piastował funkcję członka Rady Miejskiej w Lesznie. W 1905, nakładem księgarni w Gnieźnie, ukazała się jego publikacja Niemowlę i jego choroby. Napisał też, zawierający wiele cennych in­formacji z dziejów Leszna, Ilustrowany opis Leszna i ziemi leszczyńskiej (Leszno 1928) oraz publikację Dr Jan Jonston. Wybitny uczony dawnego Leszna (Leszno 1935). Na łamach „Ziemi Leszczyńskiej" opublikował wiele prac dotyczących przeszłości Lesz­na i okolicy. W 1936 otrzymał Złoty Krzyż Zasługi. Zmarł 1 l 1941 w Lesznie, pocho­wany został 4 l na cmentarzu przy ul. Est-kowskiego, później ekshumowany i prze­niesiony na cmentarz przy ul, Kąkolewskiej. Związek małżeński z Julią z Kowalików za­warł 25 VI 1901, w Gąsawie (pow. Żnin). Z tego związku narodziły się dzieci: Bronisław (ur. 1902), inż. rolnik, Irena (ur. 1904), Wło­dzimierz (ur. 1907), inż   rolnik  Janina (ur 1909).

Wedzki A., Świderski Bronisław, w: Wielkopolski Słow­nik Biograficzny, Warszawa-Poznań 1981 s.756-7; Ję-draś S., Dr Bronisław Świderski - lekarz i społecznik, „Panorama Leszczyńska": 1983 nr 25 s.7; Jędraś S., Proboszcz Świerczyński ks. Stanisław Świderski, „Pa­norama Leszczyńska": 1990 nr 35 s. 9 ; Lepka E., Wspo­mnienie o dr. B. Świderskim: „Nasze Jutro", 1999 nr 5; -Księga Małżeństw parafii św. Mikołaja w Gąsawie, 1901; - Fot. za „Ziemia Leszczyńska" 1938 z.1 s.5.

Zbigniew Gryczka

Źródło; Przyjaciel Ludu nr 1 2002

POWRÓT